พระขุนแผนเคลือบ วัดใหญ่ชัยมงคล(พิมพ์อกใหญ่)

      หากท่านไม่สามารถมองเห็นภาพในหน้านี้ ให้คลิกตามลิงค์ข้างล่างนี้เพื่อดูภาพประกอบ

     http://prathaiamulet.igetweb.com/index.php?mo=14&newsid=63758

      พระขุนแผนเคลือบวัดใหญ่ชัยมงคล มีประวัติการสร้างโดยองค์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช  โดยมีสมเด็จพนรัต วัดป่าแก้ว ซึ่งเป็นพระอาจารย์ขององค์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช เป็นประธานในพระราชพิธีมหาพุทธาภิเศก ร่วมด้วยกับคณะสงฆ์  จัดทำขึ้นเป็นพระเนื้อผงผสมด้วยปูนขาวกับเกษร 108    และยังลงน้ำยาเคลือบผิวพระทางด้านหน้าเอาไว้  เป็นน้ำยาตามแบบอย่างที่ใช้เคลือบชามสังคโลกในสมัยยุคของสุโขทัย หรือคล้ายกับน้ำยาที่เคลือบชามกังใสในประเทศจีน  ซึ่งลักษณะของผิวน้ำยาที่เคลือบเอาไว้นั้น จะเป็นสีเหลืองเข้มอมน้ำตาล  แต่ตามผิวตรงส่วนในซอกลึกๆ ที่มีน้ำยาเคลือบติดไว้อยู่หนามากๆ จะเห็นเป็นคราบสีน้ำตาลแห้งจนถึงอมดำก็มี ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับคราบรัก  และตามความนิยมเรียกหากันนั้น ยังแบ่งออกเป็นสองพิมพ์คือ"พิมพ์แขนอ่อน"  กับ"พิมพ์อกใหญ่"  องค์ที่นำมาลงอยู่นี้เป็นพระขุนแผนเคลือบ"พิมพ์อกใหญ่ฐานสูง "โดยมีลักษณะตำหนิพิมพ์ทรง ที่พอสังเกตได้พอสังเขปตามนี้

      1. พระเศียรทรงหมวกแบบเทวดา มีต่อมเมาลีเป็นแบบปล้องกำไลอยู่ตรงกลาง ตรงส่วนโคนของพระเกตุจะสอบยุบเข้า ส่วนปลายพระเกตุพริ้วสะบัดไปชนซุ้มประภามลฑลรัศมี  และเลยทะลุไปชนซุ้มเรือนแก้วเส้นบน  ซึ่งซุ้มเรือนแก้วนี้จะดูเป็นเส้นใหญ่  และนูนอออกมามากกว่าเส้นประภามลฑลรัศมี

      2. พระเนตรทั้งสองข้างจะเป็นเส้นที่คมเรียวเล็ก และมีพระกรรณที่คมบางทิ้งช้อยลงมา  ส่วนปลายพระกรรณมีแนวประบ่าเพียงจางๆ  และมีพระขนง(คิ้ว)ต่อกันคล้ายรูปปีกกา  เชื่อมติดกันกับพระนาสิก(จมูก)ที่ยาวลงมา  ส่วนพระโอษฐ์จะยื่นออกมองเป็นรูปกระจับ  แสดงลักษณะอาการกำลังทรงแย้มพระสรวล

     3. ที่โคนพระกร(แขน)ข้างขวาทางด้านนอกจะเทเอียงลาดลงเข้าไปที่ผนัง  ส่วนทางด้านในมองดูเซ็ทเข้าใต้ท้องแขน  ช่วงซอกพระกัจจะ(รักแร้)ดูเป็นเส้นเรียวคมเล็กเว้าเข้า  และลำพระกร(แขน) ก็จะมองดูอ่อนช้อย

     4. ส่วนโคนต้นแขนข้างซ้ายจะมองมีกล้ามแขนเล็กน้อย มีเส้นพระอังสะ(ไหล่)เป็นเส้นเรียวยกขึ้น และเห็นเส้นจีวรพาดผ่านพระกรเลยไป มองเป็นเส้นริ้วชายจีวรที่ยาวพริ้วไปถึงปลายพระบาทด้านบน

     5. มองเห็นนิ้วกับมือเป็นเส้นเรียวเล็ก  มีปลายนิ้วที่หักงอขึ้นเลยเข้าไปจับสีข้างทางด้านขวา

     6. มีเส้นริ้วชายจีวร 2 เส้นที่เป็นเส้นคมและบาง ลากลงมาจากที่ใต้พระหัตถ์ทางข้างซ้าย  พาดผ่านข้อพระบาททางด้านบน  เลยไปที่พระชงทางด้านล่าง

      ส่วนการพิจารณาธรรมชาติของพระขุนแผนเคลือบนั้น จะมีผิวนวลกรุขึ้นคลุมอยู่ชั้นนอกสุดของผิวน้ำยาที่เคลือบเอาไว้ และยังจะมองเห็นคราบสารของน้ำยาที่หลงเหลือติดปนอยู่กับผิวนวลกรุ  ซึ่งจะติดอยู่ตามซอกผนังของพระที่อยู่ลึกๆ โดยมีลักษณะที่เป็นฝ้าขึ้นเงาคล้ายกับผิวพรายของปรอท ส่วนลักษณะของการแตกลายงาของน้ำยาที่เคลือบไว้นั้น นอกจากจะมองเห็นการแตกลายงาที่เป็นเส้นเล็กละเอียดยิบ มองดูคล้ายกับตาข่ายหรือใยของแมงมุมแล้ว ยังจะมีลายแตกที่ละเอียดเป็นเส้นเล็กๆ ซอยแยกกันออกไปอีกตามผิวทั่วๆไปของน้ำยาที่เคลือบเอาไว้ แต่ถ้าสงสัยให้ศึกษาเปรียบเทียบ กับการแตกลายงาของชามสังคโลก จะมีลักษณะการแตกลายงาที่เหมือนหรือคล้ายคลึงกัน ส่วนนอกจากนี้แล้วให้สังเกตว่าถ้ามีผิวของน้ำยาที่ติดหนาอยู่ตรงไหน  นอกจากจะมีสีเป็นน้ำตาลเข้มจนถึงอมดำแบบคราบของรักแล้ว ยังจะดูแห้งและเป็นคราบเก่าจริงๆ จะไม่เป็นแบบคราบใหม่ๆที่ดูยังสดอยู่